You are here
Home > Blog > Wat is een ‘yokai’?!

Wat is een ‘yokai’?!

Je moest eens weten wat er allemaal rondzwerft, terwijl je dat niet eens ziet. Spoken, geesten en monsters die je leven beïnvloeden zonder dat je het merkt. Dat is tenminste de gedachtegang in de eeuwenoude Japanse folklore. Deze bovennatuurlijke wezens kunnen allerlei situaties veroorzaken. Wat zoal?

Denk maar aan een ruzie die ontstaat om niks of waarom een normaal braaf kind zich ineens misdraagt. Dat je in de supermarkt loopt en in een impuls dat verse worstenbroodje koopt om het gelijk op te eten, heb je dat weleens? Heb je er bij stilgestaan dat dit het werk kan zijn van bovennatuurlijke krachten? Of wat dacht je van het Ouija bord? Misschien is het wel een ‘yokai’ die de woorden vormt!

Na het lezen van dit blog weet je wat een oni is en waarom je maar beter niet jaloers kunt zijn als vrouw!

kappa
Heb je Kappa in Yo-Kai Watch al ontmoet? Hij is één van de meest geliefde wezens uit de Japanse folklore.

Wat is een yokai?

Yokai…klinkt dat bekend? De nieuwe serie Yo-Kai Watch op Nickelodeon volgt de jonge Nathan die een spookje bevrijdt uit een capsule automaat. Whisper, zo heet die spook, geeft hem een speciaal horloge waarmee Nathan ‘yokai’ kan zien. Op die manier kan hij situaties verhelpen die veroorzaakt worden door yokai.

Als je niks weet van de Japanse cultuur, zullen de monsters in Yo-Kai Watch ook niet meer dan monsters zijn. Dat maakt de serie voor kinderen waarschijnlijk niet minder leuk, maar ben je niet nieuwsgierig naar de legendes waar deze wezens op gebaseerd zijn?

Yokai in anime

Yo-kai Watch is niet de eerste anime waar je te maken krijgt met ‘yōkai’ (dat is hoe je het eigenlijk hoort te schrijven). De kanji (de Japanse tekens) ‘妖怪‘ staan samen voor ‘beheksen; aantrekking; calamiteit’ en ‘spook; verschijning; mysterieus; verdacht’.

Heel letterlijk gezegd is het de verzamelnaam voor alle bovennatuurlijke verschijnselen, die vervolgens nog in verschillende categorieën te verdelen zijn. Zo ver ga ik dit nu niet uitleggen, want alleen al daarover kan een heel boekwerk geschreven worden.

Yokai vormen voor anime en andere Japanse film- en tv producties een grote inspiratiebron. Vooral in genres zoals fantasie, mysterie, avontuur en horror komen regelmatig personages en wezens voor die verwijzen naar yokai.

susu

Niet alle yokai in anime zijn gebaseerd op echte mythes. De susuwatari, de schattige zwarte bolletjes (ze stellen rondzwervende roetdeeltjes voor) die verschijnen in My Neighbour Totoro en Spirited Away, zijn door regisseur Hayao Miyazaki verzonnen.

kodama.gif

De kodama in Princess Mononoke zijn wel bestaande geesten uit de Japanse folklore die leven in bomen.

Yokai in alle soorten en maten

Oké, nu ik toch bezig ben…laat ik dan toch eerst even wat meer vertellen over de verschillende soorten yokai die er zijn. Samengevat, dat wel.

Ayakashi

Verwarrend misschien, maar soms wordt het woord ‘ayakashi’ () gebruikt in plaats van yokai. Eigenlijk is dit de verzamelnaam voor de yokai die aan de oppervlakte van water verschijnen. Mysterieuze lichtjes boven het wateroppervlak (‘kaika’) of zeeslangen bijvoorbeeld.

Dieren

Aan veel van de Japanse inheemse dieren worden magische kwaliteiten toegekend. Tanuki (Japanse wasbeerhonden), kitsune (vossen), hebi (slangen), mujina (dassen), bakeneko (katten), tsuchigumo en jorogumo (spinnen) en inugami (honden) zijn de bekendste dieren yokai. Een van de meestvoorkomende kracht die deze yokai hebben is dat ze van gedaante kunnen veranderen, vaak in menselijke vorm.

naruto-kurama
‘Kurama’ in Naruto is gebaseerd op één van de bekendste wezens uit de Japanse mythologie: de kitsune. Dat is een vos met negen staarten. Ook Ninetales (‘Nine-Tailed Fox’) in Pokémon is een verwijzing naar dit wezen. Afbeelding © Skurpix

Oni

Kyosai,_Yokai_image
Op deze prent van Kawanabe Kyosai zijn drie oni afgebeeld.

De oni is een van de bekendste aspecten in de Japanse folklore. Oni’s zijn monsters die doen denken aan trollen, demonen of ogre en worden als slechte wezens afgebeeld. Kenmerken van een oni zijn: een rode, blauwe, bruine of zwarte huid, twee hoorns, een wijde mond met grote hoektanden en draagt niks behalve een lendendoek.

Als je er één tegenkomt, kun je denk ik beter gaan rennen.

Tengu

Een ander veelvoorkomend wezen in de Japanse mythologie is de tengu. Het is een soort kabouter met een grote neus en vleugels die lijken op die van een raaf. Iconisch zijn de rode tengu-maskers met de hele lange neus die je veel in Japan ziet. De tengu zou verschillende bovennatuurlijke krachten bezitten en zeer vaardig zijn in martial arts. Tengu zijn dan ook een gerespecteerde yokai die origineel gezien werden als extreem gevaarlijke demonen en vijanden van het Boedhisme. Tegenwoordig zijn het meer beschermheren geworden.

uchouten-01-tengu
Een tengu zoals afgebeeld in de anime serie Uchouten Kazoku (Eccentric Family) waarin Japanse folklore een grote rol speelt.

Tsukumogami

Tsukumogami is een hele klasse van yokai die bestaat uit gewone huishoudelijke objecten die op hun honderdste verjaardag tot leven komen.

Denk maar aan strosandalen, papieren lantaarns, oude paraplu’s en theekannen. Het levende servies uit Belle en het Beest, maar dan anders.

Menselijke transformaties

hannya-r

Ten slote is er een grote groep van yokai die oorspronkelijk mensen waren, maar getransformeerd zijn in een angstaanjagend schepsel, vaak gedurende een extreme emotionele situatie. Moord, een dodelijk ongeluk of simpelweg een extreem jaloerse vrouw kunnen een aanleiding zijn om te veranderen in een yokai.

De bekende hannya maskers representeren de ziel van vrouwen die demonen (oni) zijn geworden door obsessie of jaloezie.

Dus dames, niet jaloers zijn want anders zie je eruit zoals op het plaatje links!

De yokai in Yo-Kai Watch

Dit artikel is het eerste deel van een reeks blogs waarin ik aan de hand van karakters uit Yo-Kai Watch wat meer wil vertellen over de folklore die er achter schuilt.

Ik ben niet van plan om Yo-Kai Watch helemaal te kijken, dus misschien volgen er ook nog wat voorbeelden uit anime die ik persoonlijk wat beter ken.

Op onze pagina over Yo-Kai Watch kun je meer informatie lezen over deze leuke serie voor kinderen.

Vind je (Japanse) folklore interessant? Hou deze website dan in de gaten!

Leer de Japanse folklore kennen dankzij anime

Yokai spelen in veel anime een belangrijke rol. Zelfs in Pokémon zijn verschillende wezens gebaseerd op yokai of andere onderdelen in de Japanse mythologie. Ik weet er niet verbazingwekkend veel van, maar genoeg om er gefascineerd door te zijn. De enige kennis die ik hierover vergaard heb wil ik met jullie delen via de blogreeks ‘Yokai’!

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Yasumi

Ik ben Bozenka, anime fan in hart en nieren. Schrijven zit bij mij in het bloed. Het starten van dit blog bleek een uitstekend idee. Zo kan ik onder de naam ‘Yasumi’ naar hartenlust vertellen over anime en manga!

http://www.animeazing.nl

2 thoughts on “Wat is een ‘yokai’?!

  1. Interessant artikel! Ik wist niet dat de kodama uit echte folklore kwamen, hoewel Miyazaka er wel duidelijk inspiratie uit haalt.

    Ik ben benieuwd naar je artikelen over Yo-kai Watch. Misschien ook een leuk idee om iets te schrijven over de yohkai in Natsume Yuujinchou?

    1. Ja ik ben ook zeker van plan een aantal yokai uit Natsume Yuujinchou erbij te pakken voor die blogreeks :). Ik vind het zelf ook heel interessant. Vooral in Spirited Away en Princess Mononoke vind je veel referenties naar de folklore in terug,. Miyazaki is sowieso niet zuinig met verwijzingen wat dat betreft 😉

Geef een reactie

Top
%d bloggers liken dit:

Koekje erbij? Als je gebruik maakt van deze site, ga je akkoord met het gebruik van cookies. Yum! meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk te maken. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten