You are here
Home > Anime School > 100 Jaar Anime > 100 JAAR ANIME #4: anime in de jaren ’50

100 JAAR ANIME #4: anime in de jaren ’50

Na een lange zomervakantie ben ik terug met een nieuwe toevoeging aan de blogreeks ‘100 jaar anime’. Dit deel gaat over een stille, maar boeiende periode in de Japanse (animatie)filmgeschiedenis. Protesten van filmmakers en een vloedgolf van Disney films sieren de periode van anime in de jaren ’50. Echter, ontstaan in deze ook periode belangrijke animatiestudio’s, zoals Toei Animation. Lees je mee voor een nieuw lesje anime geschiedenis?

In de vorige drie blogs stond ik voornamelijk stil bij de animaties die in Japan werden gemaakt vóór en tijdens de Tweede Wereldoorlog.Een deel van deze films is bewaard gebleven en kun je bekijken op een speciale website die gecreëerd is ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van Japanse animatie. Ik schreef daar in deze reeks al over. Nu is deze website beschikbaar in het Engels. Ik raad je echt aan een kijkje te nemen als dit onderwerp je interesseert!

Maar lees vooral even verder, want in dit blog vertel ik je weer een nieuw stuk over de geschiedenis van anime. Daarbij speelt één van de vroege pioniers van de Japanse animatie een rol: Masaoka Kenzo. Hij maakte in 1933 de eerste talkie animatie Chikara to Ona no Yo no Naka (Within the World of Power and Women). Deze animator brengt na de Tweede Wereldoorlog zijn kennis over aan een nieuwe generatie.

‘Talkie’ is geluidsfilm

Just to be sure: ‘talkie’ is een term voor de geluidsfilm. Een van de eerste films waarbij beeld en geluid tegelijk was opgenomen, en kon worden afgespeeld was The Jazz Singer uit 1927.

Maar deze periode is voor filmmakers niet makkelijk. Er worden onder meer nieuwe censuur-regels opgelegd door de Amerikaanse bezetter. De hele filmindustrie lag op zijn gat. Tussen 1946-48 volgen interne conflicten waarover in het boek Anime: A History een interessante paragraaf is gewijd.

Alles kwam, behalve de schepen.

Op het ‘hoogtepunt’ van die conflicten in 1948 protesteerden werknemers waaronder acteurs en filmmakers – waaronder Akira Kurosawa! – met barricades van spotlampen, regen- en windmachines, en zakken Cayenne pepers. Allemaal onder leiding van een acteur met een cowboyhoed.

De Toho directeur van dat moment, Tetsuzo Watanabe, reageerde met 2.000 man aan oproerpolitie, begeleid met bulldozers, een Amerikaanse cavalerie eenheid en zelfs vliegtuigen en tanks kwamen eraan te pas om de protesten te stoppen.

Het incident wordt door omstanders op een ironische manier beschreven.

“Everything came but the battleships”.

Klinkt dit niet als een goede anime film?

Maargoed. Dit is dus de situatie van de Japanse film- en animatie industrie van deze periode.

Overspoeld met Disney.

Kenzo Masaoka richt in 1947 de animatiestudio Nihon Douga-sha (Japan Animation Films) op met Sanae Yamamoto en Yasuji Murata. Ook wel bekend als Nichido. Hij maakt zijn eerste naoorlogse animatiefilm in 1946 (Sakura), maar deze wordt slechts door een handjevol animators gezien. Verder bestond het animatiewerk vooral uit special-effects en aftiteling. De enige Japanse animatiefilm die vertoond zou zijn, was Masaoka’s Tora the Stray Cat (1947).

Het tweede dat de jaren 50 kenmerkt is dus eigenlijk het gebrek aan animatiefilms van eigen bodem. Wel wordt de Japanse filmmarkt overspoeld door een golf van Amerikaanse animatiefilms, waaronder die van Disney. Het begint met Gulliver’s Travels (1937) die in Japan uitkomt in 1948 en Sneeuwwitje en de Zeven Dwergen (1937) in 1950.

Ook Pinocchio (1940), Bambi (1942) en Fantasia (1940) werden vertoond. Films die in de oorlogsjaren waren verbannen. Daarnaast kwamen ook ‘nieuwere’ zoals Alice in Wonderland (1951) en Peter Pan (1953) uit in de periode van 1948-58.

Het bruine scherm: anime sponsoring sinds 1956.

In de Japanse filmtheaters werd de televisie minachtend ‘brown-kan’ genoemd. Oftewel het ‘bruine scherm’. Desondanks komt de verspreiding van televisie in Japan op gang. En dat biedt kansen voor de animatie in de vorm van reclames.

Jawel! Vanaf de eerste Japanse tv-uitzending in februari 1953 kwam er vraag voor commercials. Animatie leent zich daar natuurlijk uitstekend voor. Het is een aandachttrekker en moet vooral ook kort zijn.

En waar wordt anime van nu onder andere door gekenmerkt? Precies! Reclame voor speelgoed, voeding en allerlei andere sponsoring. Een van de eerste animatiefilms op televisie was een commercial serie. Die was gelijk ook niet exact gericht op kinderen: Beer Mukashi-mukashi (Beer Through the Ages, 1956).

Bekijk eens dit lesje over de geschiedenis van Japans Asahi bier 😉

(tekst gaat hierna verder)

Een andere belangrijke commercial, uit 1958, is de bovenstaande voor Suntory’s Torys whiskey.

De eerste anime studio’s.

Met de komst van televisiecommercials, komt er meer vraag naar animatie. Er rijzen meer studio’s op. Uiteraard waren er voor de oorlog ook al animatiestudio’s, maar die na de oorlog ontstaan, vormen de fundering voor de anime studio’s die we vandaag nog kennen.

Dentsu Eiga-sha (Dentsu Film Company) investeerde in stop-motion animatie. Onder meer Mochinaga Tadahito kwam van dit bedrijf, die later MOM Productions opricht waarmee hij aan veel Amerikaanse producties zal werken in de jaren ’60.

Dan had je Otogi Pro, van de Uncle Torys film, opgericht door manga tekenaar Ryuichi Yokoyama die ervan droomde net zo groot te worden als Walt Disney.

In werkelijkheid was Otogi Pro slechts een kamertje in Yokoyama’s huis (Anime: A History). Wel komt er in 1958 of 1959 bezoek van een jonge artiest: Osamu Tezuka. Yokoyama raadt het hem daarbij af om aan animatie te beginnen!

Nichido wordt Toei Animation

Ten slotte wordt Nihon Douga-sha overgenomen door Toei Company overgenomen in 1956. En de belletjes gaan vast al bij je rinkelen: Nichido wordt omgedoopt tot Tōei Dōga. Beter bekend als Toei Animation.

Toei Animation maakt dan de eerste lange animatiefilm in kleur: Hakujaden. De film, ook bekend als Panda and the Magic Serpent komt uit in 1958. Geïnspireerd door Disney, is de film een groot succes en lokt jonge animators naar de studio.

Meer over de film Hakujaden vertel ik in het volgende deel!

Overige delen in de 100 Jaar Anime blogreeks:

Yasumi

Ik ben Bozenka, anime fan in hart en nieren. Schrijven zit bij mij in het bloed. Het starten van dit blog bleek een uitstekend idee. Zo kan ik onder de naam ‘Yasumi’ naar hartenlust vertellen over anime en manga!

http://www.animeazing.nl

Geef een reactie

Top
%d bloggers liken dit:

Koekje erbij? Als je gebruik maakt van deze site, ga je akkoord met het gebruik van cookies. Yum! meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk te maken. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten